ბლოგი

Fender-ის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მოდელი Jaguar-ი, 60-იან წლებში კერძოდ კი 1962 წელს შეიქმნა. გადამრთველების სიმრავლის გამო, იგი ერთ-ერთ ყველაზე უნივერსალურ გიტარად ითვლება, ხოლო თავისი არსებობის დასაწყისში Fender-ის გიტარების სერიაში ლიდერობას არავის უთმობდა. Jaguar-ის სარეკლამო რგოლებს ხშირად ზღვის სანაპიროს ფონზე იღებდნენ და იგი Surf მუსიკასთან, კერძოდ კი The Beach Boys-ის, Gary Usher-ის, Jerry Cole-ის, The Atlantics-ის და სხვების მუსიკასთან ასოცირდებოდა და იმ დროისათვის სწორედ მათი წყალობით მოიპოვა პოპულარობა. ამას გარდა, ჯიმი ჰენდრიქსმა 1963 წლის მოდელი საჩუქრად მიიღო, ჯგუფ The Rolling Stones-ის გიტარისტ ბრაიან ჯონსისგან. Jaguar-მა მისი გამოჩენის პირველ წლებში დიდი ყურადღებდა დაიმსახურა ასევე არანაკლებ ცნობილი უამრავი შემსრულებლისგან, როგორებიც იყვნენ: Eddie Bertrand, Dave Myers, Mary Kaye, Kathy Marshall, Paul Guma, Roy Lanham and Bye Bye Birdie star Jesse Pearson, ამიტომ გიტარისტების მხრიდან დიდი ხნის მანძილზე არსებობდა მნიშვნელოვანი მოთხოვნა სწორედ Jaguar-ისა და მასზე ოდნავ ადრე შექმნილი, მისი მონათესავე მოდელის Jazzmaster-ის (1958 წ.) კლასიკურ მოდელებზე. ეს ორი მოდელი, Fender-ის სრულიად “სხვა” მნიშვნელობისა და განზომილების ინსტრუმენტებს წარმოადგენენ.





თუმცა, მიუხედავად ამ ყველაფრისა, Jaguar-ს გაცილებით დიდი დრო დასჭირდა გიტარისტების გულის მოსაგებად, ვიდრე Stratocaster-სა (1954 წ.) და Telecaster-ს (1951 წ.). 1975 წელს კი, Surf მუსიკის აქტუალურობის მნიშვნელოვანმა კლებამ (ეს ის მუსიკალური ჟანრია, რომელთანაც Jaguar-ი იმ დროისათვის ასოცირდებოდა) და Strat-ისა და Tele-ს “გამეფებამ” Jaguar-ის 13 წლიან არსებობას წერტილი დაუსვა და Fender-მა, მისი და მისი მონათესავე მოდელის Jazzmaster-ის წარმოება შეაჩერა. მოგვიანებით, Jaguar-მა პოპულარობა პანკ როკის და შემდგომ ალტერნატიული და ინდი როკის წყალობით დაიბრუნა, ხოლო Fender-მა მისი წარმოება შუა 80-იანებში იაპონიაში განაახლა, 1999 წელს კი წარმოებამ ამერიკაში გადმოინაცვლა. მას შემდეგ Fender-მა გააგრძელა Jaguar-ის სხვადასხვა სახეობის მოდელების წარმოება, ამერიკაში, მექსიკაში და ჩინეთში, როგორც Fender-ის ასევე Squier-ის ბრენდით.

ვინ უკრავს Fender Jaguar-ზე?

• Tom Verlaine (Television)
• John Frusciante (Red Hot Chili Peppers)
• Thurston Moore (Sonic Youth)
• John Squire (Stone Roses)
• Kevin Shields and Bilinda Butcher (My Bloody Valentine)
• Billy Corgan (Smashing Pumpkins)
• Ira Kaplan (Yo La Tengo)
• Graham Coxon (Blur)
• Johnny Marr (Smiths, The The, Modest Mouse)
• Mark Gardener (Ride)
• Will Sergeant (Echo & the Bunnymen)
• Blixa Bargeld (Einstürzende Neubauten, Nick Cave and the Bad Seeds)
• James Johnston (Gallon Drunk, Nick Cave and the Bad Seeds)
• Troy Van Leeuwen (A Perfect Circle, Queens of the Stone Age)
• Win Butler (Arcade Fire)
• PJ Harvey
• Brian Molko (Placebo)
• Bradford Cox and Lockett Pundt (Deerhunter)
• Jonny Buckland (Coldplay)
• Jeff Wooton (Gorillaz)

თუმცა, მიუხედავად ცნობილი შემსრულებლების ესეთი სიმრავლისა, ამ ინსტრუმენტის დანახვისას ყველას ალბათ პირველი, ჯგუფი Nirvana და მისი სოლისტი კურტ კობეინი ახსენდება, რადგან ყველაზე მეტად სწორედ მან განაპირობა Jaguar-ის გაცოცხლება და მისი პოპულარობის ყველაზე მნიშვნელოვანი მასტიმულირებელი, სწორედ კობეინის მიერ Jaguar-ის გამოყენება გახდა. ამ ფაქტმა თავისმხირვ განაპირობა Jaguar-ის ისეთი პოპულარობა, როგორიც მას არ ჰქონია 60-იან წლებსა და 70-იანების დასაწყისში. ამ გამოცოცხლების ტალღამ ცხადია გავლენა იქონია მთლიანობაში ბრენდზეც და როგორც უკვე ავღნიშნეთ Fender-მა Jaguar-ის წარმოება 1999 წელს ამერიკაში განაახლა, ხოლო იმავე წელს Jaguar-ის American Vintage სერიის მოდელი, ბოლო 25 წლის მანძილზე პირველი ამერიკული გიტარა გახდა, რომელმაც მოიპოვა აღიარება როგორც “კლასიკის დაბრუნება”. ცნობილია, რომ კობეინს ძალიან მოსწონდა Fender-ის ორი მოდელი: Mustang-ი და Jaguar-ი, ამიტომ მან გააერთიანა ყველა ის მნიშვნელოვანი მახასიათებელი რაც ამ ორ მოდელს გააჩნდა და შესთავაზა Fender-ს შეექმნათ, ორი სხვადასხვა ფერის ჰიბრიდული მოდელი მემარცხენეებისთვის, რომელსაც ეწოდა: Jag-Stang. პირველი მოდელი იყო ზღვისფერი, რომელსაც ჯგუფი Nirvana 1993-94 წლებში იყენებდა, ხოლოდ მეორე ლურჯი ფერის მოდელი კობეინის გარდაცვლების შემდეგ შეიქმნა. 1994 წლიდან Jag-Stang-ი ოფიციალურად ჩაეშვა სერიულ წარმოებაში, თუმცა კობეინის ჩანაფიქრმა ფართო მასებში პოპულარობა ვერ მოიპოვა და 2001 წელს Jag-Stang-ი წარმოებიდან მოიხსნა.

რა უნდა იცოდეთ, Fender-ისა და Squier-ის Jaguar-ის შესახებ?

• Vintage Jaguar-ის მოდელებში გამოყენებულია 7.25" რადიუსის გრიფი, ხოლო Squier Vintage Modified Jaguar-ს, შედარებით ბრტყელი 9.5" რადიუსის გრიფი აქვს. თანამედროვე შემსრულებლები სწორედ ესეთ გრიფს ანიჭებენ უპირატესობას, რადგან იგი თავიდან აგარიდებთ გიტარის წყობის არევას ახალ გიტარაზე, სხვა ვინტაჟური მოდელებისგან განსხვავებით. Squier Jaguar-ზე ასევე გამოყენებულია 22-ე larger sized medium jumbo ლადი (ლადის ზომა), რომელიც Jaguar-ის თანამედროვე მოდიფიკაცის ერთ-ერთი ნაწილი გახლავთ.

• ისევე როგორც Jaguar-ის ყველა მოდელს, Squier Vintage Modified Jaguar-საც აქვს 24" ზომის ყელი (Neck), რაც პრაქტიკულად მსგავსია Gibson-ისა და Epiphone-ის სტანდარტული გიტარის ზომების (24.75"), ამასთან ერთად Jaguar-ი ოდნავ მოკლეა ვიდრე Fender-ის სტანდარტული, 21 ლადისგან შემდგარი მოდელები: Stratocaster-ი და Telecaster-ი (25.5"). შესაბამისად 22-ე ლადის დამატებისა და გიტარის ყელის შედარებით სიმოკლის ხარჯზე, Jaguar-მა მოიპოვა უფრო მოსახერხებელი და კოფორტული გიტარის სტატუსი. გავრცელებული მოსაზრებების თანახმად, გიტარის მოკლე ზომის ყელი (Neck), შემსრულებელს მეტ შესაძლებლობას აძლევს, “პატარა ხელებითაც” კი.

• Jaguar-ის ყელი (Neck) ნეკერჩხლის მასალისგან არის დამზადებული, ხოლო გრიფი ვარდისხის გადამუშავებით არის შექმნილი, გიტარის ყელს (Neck) უკანა მხარეს, ტრადიციულად ხის ვიწრო ხაზი გასდევს ზოლად. გიტარის ყელის (Neck) ბუდე საკმაოდ მყარია და იგი მჭიდროდ არის დამაგრებული გიტარის კორპუსზე.

• Vintage Modified Jaguar სერიის გიტარის კორპუსი basswood-ის მასალისგან არის დამზადებული. მას პოლირებული ზედაპირი აქვს და საკმაოდ მსუბუქია, მის პროპორციებთან შედარებით. Vintage Modified Jaguar-ი გვხვდება 4 ფერში, რომელიც მოიცავს მათ შორის 3 კლასიკურ ფერს: Sunburst, Surf Green, Candy Apple Red და Olympic White.

• 1962 წლიდან, მას შემდეგ რაც Jaguar-ი ჩაეშვა წარმოებაში, გადამრთველები არ შეცვლილა მის არც ერთ მოდელზე. Jaguar-ს სტანდარტულად აქვს ორი რეჟიმი: Rhythm Circuit და Lead Circuit, რომლებიც საერთო ჯამში გავლენას ახდენენ გიტარის საერთო ჟღერადობაზე. გიტარის კორპუსის ზედა მარცხენა ნაწილში, განთავსებულია სამი გადამრთველი, ამათგან პირველი გახლავთ რეჟიმების გადამრთველი, როცა იგი ზედა პოზიციაზეა, ამ დროს აქტიურდება რეჟიმი Rhythm Circuit, ხოლო დანარჩენილი გადამრთველები ამ დროს პასიურ ფაზაში იმყოფება, ანუ არააქტიურია. Rhythm Circuit რეჟიმი ააქტიურებს მხოლოდ გიტარის ყელთან (Neck) ახლოსმდებარე ხმის ამღებს ანუ Rhythm Pickup-ს. რეჟიმის გადამრთველთან ერთად, გიტარის კორპუსის ზედა მარცხენა ნაწილში ასევე განთავსებულია, რიტმის ტონისა და მისი ხმის დონის მარეგულირებლები. Rhythm Circuit რეჟიმი შედარებით მსუბუქ ჟღერადობას იძლევა, ხოლოდ Lead Circuit რეჟიმი უფრო სოლიდური და მსუყე ჟღერადობით გამოირჩევა.

• იმ შემთხვევაში როცა, გიტარის კორპუსის ზედა მარცხენა ნაწილში განთავსებული რეჟიმების გადამრთველი იმყოფება ქვედა პოზიციაზე, უქმდება Rhythm Circuit რეჟიმი და აქტიურდება Lead Circuit. ამ რეჟიმის მართვის ღილაკები გიტარის კოპრუსის მარჯვენა ზედა კუთხეშია განთავსებული. Lead Circuit რეჟიმს გააჩნია სამი გადამრთველი, ამათგან პირველი ითავსებს საშუალო სიხშირეების მოჭრის ფუნქციას ყველა ხმის ამღებზე, მეორე გადამრთველი უზრუნველყოფს, გიტარის ყელთან (Neck) ახლოსმდებარე ხმის ამღების ანუ Rhythm Pickup-ის ჩართვა-გამორთვას, ხოლო მესამე გადამრთველი აკონტროლებს გიტარის ხიდთან (Bridge) ახლოსმდებარე ხმის ამღებს ანუ Lead Pickup-ს. Lead Circuit რეჟიმს როგორც ხედავთ Rhythm Circuit რეჟიმისგან განსხვავებით, ორივე ხმის ამღების მაკონტროლებელი ღილაკები გააჩნია. ორივე რეჟიმი, როგორც უკვე ავშნიშნეთ, საბოლოო ჯამში გიტარის საერთო ტემბრს ცვლის, რაც თავისმხრივ შემსრულებელს დამატებით კომფორტს უქმნის, პერფორმანსის დროს. გიტარის კორპუსზე ასევე განთავსებულია, გიტარის საერთო ჟღერადობის ტონის და მისი ხმის დონის მარეგულირებლები, ასევე გიტარის ხიდი (Bridge) და ტრემოლოს მექანიზმი.

• Squier Vintage Modified Jaguar-ი იყენებს Duncan-ის წყვილ ხმის ამღებს, რომელიც გიტარის მკვეთრ, მკაფიო და მდიდარ ჟღერადობას განაპირობებს, ეს კი სწორედ ის ჟღერადობაა, რასაც ელოდებით Jaguar-სგან.

• Fender Jaguar-ის მოდელებისგან განსხვავებით, Squier Vintage Modified Jaguar-ს არა აქვს ვიბრატოს ბლოკირების შესაძლებლობა, რაც მხოლოდ იმ შემთხვევაში გამოგადგებათ თუ დაკვრის დროს სიმი გაგიწყდათ, რასაც ბევრი შემსრულებელი არ იყენებს.

• ვიბრატო, Jaguar-ის კორპუსის ქვედა ნაწილშია განთავსებული და იგი მოშორებით არის გიტარის ხიდისგან (Bridge), ვიდრე ეს Squier-ის ან Fender-ის რომელიმე სხვა მოდელზეა. ვიბრატოს ესეთი მდებარეობა თავისმხრივ განაპირობებს იმას, რომ გიტარის ხიდზე (Bridge) ნაკლები დატვირთვაა დაკვრის დროს, ეს ყველაფერი კი გარანტიაა იმისა, რომ გიტარის წყობა არ აირევა, რაც ისევე როგორც ყველა შემსრულებლისთვის, მაგრამ განსაკუთრებით იმ მუსიკოსებისთვის არის პრიორიტეტული, ვინც შედარებით მძიმე მუსიკას უკრავს, დაბალი დაჭიმულობის სიმებით. შესაბამისად Jaguar-ზე ვიბრატოს ესეთი მდებარეობა, თავისუფლად შეიძლება მის უპირატესობად მივიჩნიოთ.

• Squier Vintage Modified Jaguar-ზე დაკვრისას, როგორც წესი შემსრულებლები, შედარებით მაღალი დაჭიმულობის სიმებს იყენებენ, ვიდრე სტანდარტული ზომის გიტარების შემთხვევაში, მაგალითად Stratocaster-ზე ან Telecaster-ზე (25.5"), ხოლო 009-042 ზომის სიმები, ყველაზე მეტად ერგება Jaguar-ის მსგავსი ზომის გიტარებს (24"). Squier Vintage Modified Jaguar-ს ქახნულად მოყვება დაბალი დაჭიმულობის სიმები, ამიტომ მისი შეძენისას აუცილებელია, რომ შეცვალოთ იგი, შედარებით უფრო მაღალი დაჭიმულობის სიმებით, რადგან დაბალი დაჭიმულობის სიმების შემთხვევაში, გიტარაზე მკვეთრი აქცენტების აღებისას შესაძლოა სიმები, მისი დამჭერის ბუდიდან ამოვარდეს, გარდა ამისა მაღალი დაჭიმულობის სიმების საშუალებით გაიუმჯობესებთ დაკვრის ტექნიკასაც და რაც მთავარია მიიღებთ გიტარის გაცილებით უკეთეს ჟღერადობას.